മലയാള നാടകവേദിയിലും ചലച്ചിത്രലോകത്തും തന്റേതായ അഭിനയമുദ്ര പതിപ്പിച്ച് തലമുറകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഇടം നേടിയ അതുല്യപ്രതിഭയായിരുന്നു കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ. ചരിത്രപുരുഷന്മാർക്കും ജീവിതഗന്ധിയായ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും അഭ്രപാളിയിൽ അനശ്വരത പകർന്ന ഈ മഹാനടൻ മലയാള സിനിമയുടെ വളർച്ചയുടെ ചരിത്രത്തിൽ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടും.
1922 സെപ്റ്റംബർ 11-ന് കൊട്ടാരക്കരയിലെ കൊരട്ടിയോട് വീട്ടിൽ നാരായണപിള്ളയുടെയും ഉമ്മിണി അമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ച ശ്രീധരൻ നായർ, ബാല്യകാലത്തുതന്നെ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. പത്താം വയസ്സിൽ മുൻഷി പരമുപിള്ളയുടെ പ്രസന്ന എന്ന നാടകത്തിലൂടെയായിരുന്നു അരങ്ങേറ്റം. അഭിനയത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ നാടകവേദിയിലെ ശ്രദ്ധേയ സാന്നിധ്യമാക്കി മാറ്റി.
സ്വന്തമായി ‘ജയശ്രീ കലാമന്ദിരം’ എന്ന പേരിൽ നാടകസമിതി ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം നാടകപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകി. വേലുത്തമ്പി ദളവ എന്ന നാടകം ആദ്യമായി അരങ്ങിലെത്തിച്ചതും ഈ നാടകസമിതിയായിരുന്നു എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകസംഭാവനകളുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
1950-ൽ പ്രസന്ന എന്ന നാടകം സിനിമയായതോടെ ശ്രീധരൻ നായർ ചലച്ചിത്രലോകത്തേക്കും പ്രവേശിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ വില്ലൻ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതെങ്കിലും പിന്നീട് നായകവേഷങ്ങളിലും തന്റെ അഭിനയമികവ് തെളിയിച്ചു.
കഥാപാത്രത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ഭാവവും മനസ്സിലാക്കി അതിന് ജീവൻ പകരാനുള്ള അസാധാരണമായ കഴിവ് അദ്ദേഹത്തെ മലയാള സിനിമയിലെ വേറിട്ട അഭിനയപ്രതിഭയാക്കി.
ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ ഇടംപിടിച്ച ധീരരും ഭരണാധികാരികളുമായ വേലുത്തമ്പി ദളവ, മാർത്താണ്ഡവർമ്മ, പഴശ്ശിരാജ, കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങളെ വെള്ളിത്തിരയിൽ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകമനസ്സുകളിൽ മായാത്ത മുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. ചരിത്രപുരുഷന്മാരുടെ ഗാംഭീര്യവും വ്യക്തിത്വവും അഭിനയത്തിലൂടെ പുനരാവിഷ്കരിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവ് എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്.
‘ചെമ്മീൻ’ എന്ന വിഖ്യാത ചിത്രത്തിലെ ചെമ്പൻകുഞ്ഞ് എന്ന കഥാപാത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങളിലൊന്നാണ്. കടലോരജീവിതത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട ആ കഥാപാത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണമായ ഭാവതലങ്ങളെ അദ്ദേഹം തനതായ അഭിനയശൈലിയിലൂടെ പ്രേക്ഷകരിലെത്തിച്ചു.
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ത്രീഡി ചിത്രമായ മൈ ഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തൻ എന്ന സിനിമയിലെ മന്ത്രവാദിയുടെ വേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയവൈവിധ്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ചരിത്രനാടകങ്ങളിലെ ഗാംഭീര്യവേഷങ്ങൾ മുതൽ വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങളുള്ള സിനിമാകഥാപാത്രങ്ങൾ വരെ അനായാസം അവതരിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം മലയാള സിനിമയിലെ പ്രതിഭാധനരായ നടന്മാരുടെ നിരയിൽ തന്റേതായ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു.
അഭിനയമികവിന് അംഗീകാരമായി 1960-ൽ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്കാരവും 1970-ൽ മികച്ച നടനുള്ള കേരള സർക്കാർ പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. പുരസ്കാരങ്ങൾക്കപ്പുറം, അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ ഓർമകളിൽ ജീവിക്കുന്നു എന്നതാണ് ആ കലാജീവിതത്തിന്റെ യഥാർഥ സവിശേഷത.
1986 ഒക്ടോബർ 19-ന് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. ഭൗതികമായി നമ്മിൽനിന്ന് അകന്നുപോയെങ്കിലും അദ്ദേഹം പകർന്നാടിയ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ ആ മഹാനടൻ ഇന്നും മലയാളികളുടെ മനസ്സുകളിൽ ജീവിക്കുന്നു. കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും അഭിനയകലയുടെ ചരിത്രത്തിൽ കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ എന്ന പേര് ആദരവോടെ ഓർമിക്കപ്പെടും.
മലയാള നാടക-ചലച്ചിത്രലോകത്തിന് വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൽകിയ ഈ അനശ്വര കലാപ്രതിഭയുടെ ഓർമകൾക്കുമുന്നിൽ പ്രണാമം.