പി. കേശവദേവ് (1905–1983) ഇന്ന് 43-ാം സ്മൃതിദിനം ….സ്മരണാഞ്ജലികളോടെ ബിജു യുവശ്രീ1 min read

“ഞാനൊരു സാമൂഹ്യ സാഹിത്യകാരനാണ്. എന്റെ ചെറുകഥകളും നോവലുകളും നാടകങ്ങളും വെറും കഥകളല്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും സാമൂഹിക അനീതികളും വെളിച്ചത്തുകൊണ്ടുവരാനുള്ള ഉപാധികളാണ്.” – പി. കേശവദേവ്
മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യവാദത്തിന്റെ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ശക്തമായ ദിശാബോധം നൽകിയ മഹാനായ സാഹിത്യകാരനാണ് പി. കേശവദേവ്. സമൂഹത്തിന്റെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും അവരുടെ പ്രതീക്ഷകളും വേദനകളും സാഹിത്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയമാക്കിയ എഴുത്തുകാരൻ എന്ന നിലയിലാണ് അദ്ദേഹം മലയാള സാഹിത്യചരിത്രത്തിൽ വേറിട്ട സ്ഥാനം നേടിയത്. സാഹിത്യം സമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാകണമെന്നും മനുഷ്യന്റെ മോചനത്തിന് വഴിതെളിക്കണമെന്നും വിശ്വസിച്ച അദ്ദേഹം, തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ ആ ആശയത്തോടു ചേർന്നുനിന്നു.
1905 ജൂലൈ 20-ന് ജനിച്ച പി. കേശവപിള്ള പിന്നീട് പി. കേശവദേവ് എന്ന പേരിലാണ് സാഹിത്യലോകത്ത് അറിയപ്പെട്ടത്. യുവാവായിരിക്കെ തന്നെ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾക്കും ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കുമെതിരെ അദ്ദേഹം നിലകൊണ്ടു. 1921-ലെ വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിൽ കേളപ്പനോടൊപ്പം പങ്കെടുത്തത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുടെ ആദ്യകാല തെളിവുകളിലൊന്നാണ്. ജീവിതത്തെ അടുത്തറിഞ്ഞ അനുഭവങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ സാഹിത്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.
ജീവിതത്തിന്റെ കഠിന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു കേശവദേവ്. തൊഴിലാളിയായും ഹോട്ടൽ ജീവനക്കാരനായും പത്രപ്രവർത്തകനായും വിവിധ മേഖലകളിൽ ജോലി ചെയ്ത അനുഭവം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഈ അനുഭവങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾക്ക് അസാധാരണമായ ജീവസ്സും യാഥാർത്ഥ്യവും നൽകിയത്. സാഹിത്യം സാങ്കൽപ്പിക ലോകത്തിന്റെ അലങ്കാരമല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയാണെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്.
1930-കളിൽ സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മലയാളത്തിലെ യാഥാർത്ഥ്യവാദ സാഹിത്യത്തിന്റെ മുൻനിര എഴുത്തുകാരനായി വളർന്നു. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ സ്വാഭാവികതയും സംസാരഭാഷയുടെ ലാളിത്യവും സാമൂഹിക വിമർശനത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ മുഖമുദ്രയായി.
1944-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “ഓടയിൽ നിന്ന്” മലയാള നോവൽചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ലാണ്. റിക്ഷാക്കാരനായ പപ്പുവിലൂടെ സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലുള്ള മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനവും മനുഷ്യസ്നേഹവും ചിത്രീകരിച്ച ഈ കൃതി മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നോവലുകളിൽ ഒന്നായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. 1949-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “ഭ്രാന്താലയം” മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെയും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുടെയും ആഴങ്ങൾ അന്വേഷിച്ച ശ്രദ്ധേയ നോവലാണ്. 1953-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “അയൽക്കാർ” എന്ന നോവലിലൂടെ സമൂഹത്തിലെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണതകൾ അദ്ദേഹം അതീവ ഹൃദയസ്പർശിയായി അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ കൃതിക്ക് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.
ഇവയ്ക്കു പുറമെ “നടി”, “ഉലക്ക”, “റൗഡി”, “പ്രതിധ്വനി”, “ജീവിതചക്രം”, “കൊല്ലാത്ത സഹോദരൻ”, “ആർക്കുവേണ്ടി”, “പ്രളയം”, “എതിർപ്പ്”, “മുന്നോട്ട്” തുടങ്ങിയ നോവലുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യപ്രതിഭയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. നൂറുകണക്കിന് ചെറുകഥകളും നിരവധി നാടകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും ആത്മകഥകളും അദ്ദേഹം മലയാളത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. “ഓർമ്മയുടെ തീരങ്ങളിൽ” എന്ന ആത്മകഥ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെയും സാഹിത്യദർശനത്തിന്റെയും രേഖപ്പെടുത്തലാണ്.
സമൂഹത്തിന്റെ അരികുകളിലേക്ക് മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ ജീവിതമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുടെ കേന്ദ്രവിഷയം. ചൂഷണത്തിനും ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങൾക്കും എതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ കൃതിയിലും കാണാം. കഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഇറങ്ങിവന്നവരാണെന്ന തോന്നൽ വായനക്കാരിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
സാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 1964-ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും, 1974-ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ അതുല്യമായിരുന്നു.
1983 ജൂലൈ 1-ന് കേശവദേവ് അന്തരിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ഇന്നും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ജീവിക്കുന്നു. സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും മനുഷ്യസ്നേഹവും സാഹിത്യത്തിൽ എങ്ങനെ ആവിഷ്കരിക്കാമെന്ന് കാട്ടിത്തന്ന എഴുത്തുകാരനെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനം അനന്യമാണ്. ആദ്യ വിവാഹം ഗോമതിയമ്മ (Late)യും ആയിട്ടായിരുന്നു.ഈ ബന്ധത്തിൽ സന്താനങ്ങൾ ഇല്ല.ഈ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞതിനുശേഷം സീതാലക്ഷ്മിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു അവരുടെ ഏക പുത്രനാണ് പ്രമുഖ പ്രമേഹ സ്പെഷലിസ്റ്റ് ആയ ഡോ. ജ്യോതിദേവ് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതമാണ് സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രമേയം” എന്ന സന്ദേശം തന്റെ കൃതികളിലൂടെ മലയാള സമൂഹത്തിന് പകർന്ന പി. കേശവദേവ് എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടും.