ഭരണഘടനയിൽ ഒപ്പുവച്ച കൈകളെ ചരിത്രം മറന്നേക്കാം എന്നാൽ ആ ഒപ്പുകൾ തീർത്ത രാഷ്ട്രം അവരെ എന്നും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്.അത്തരം ഒരു മഹത്തായ രാഷ്ട്ര നിർമ്മാതാവായിരുന്നു അഡ്വ. പി.കുഞ്ഞിരാമൻ.
ശ്രീനാരായണീയ ദർശനങ്ങളും ഗാന്ധിയൻ മൂല്യങ്ങളും ജീവിതത്തിൽ പകർത്തിയ പ്രതിഭാശാലി.
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിലും ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ ചരിത്രത്തിലും കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാന പ്രസ്ഥാനത്തിലും സുവർണലിപികളാൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട മഹത്തായ വ്യക്തിത്വമാണ് അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞിരാമൻ. അഭിഭാഷകൻ, സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, കോൺഗ്രസ് നേതാവ്, തലശ്ശേരി മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ, തൊഴിലാളി സംഘടനാ നേതാവ്, സാഹിത്യകാരൻ, പാർലമെന്റേറിയൻ, ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭാംഗം, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിൽ ഒപ്പുവെച്ച രാഷ്ട്രനിർമ്മാതാവ് എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾ ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യ ചരിത്രത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമാണ്.
ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ സമത്വദർശനവും മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ദേശീയചിന്തയും ഒരുപോലെ ജീവിതത്തിൽ പകർത്തിയ അദ്ദേഹം സാമൂഹിക നീതിക്കും ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ഒരു മഹാനായിരുന്നു.
1895 മെയ് 13-ന് തലശ്ശേരിയിൽശ്രീനാരായണഗുരുഗുരുദേവന്റെ ഗൃഹസ്ഥ ശിഷ്യൻ പൊന്നമ്പത്ത് കണാരന്റെയും മാമ്പള്ളി കരിഞ്ഞുട്ടി യുടെയുംമകനായി പി. കുഞ്ഞിരാമൻ ജനിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണത്തിലും ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്ന തലശ്ശേരിയുടെ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാല്യത്തെയും വ്യക്തിത്വത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തിയത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ആശയങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. പിതാവ് ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ഗൃഹസ്ഥ ശിഷ്യരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. ആ കുടുംബാന്തരീക്ഷത്തിലൂടെയാണ് മനുഷ്യസമത്വം, ആത്മാഭിമാനം, വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതി, സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം തുടങ്ങിയ ഗുരുദേവ സന്ദേശങ്ങൾ കുഞ്ഞിരാമന്റെ മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞത്.
കനകമഠം, വെസ്റ്റ് എരഞ്ഞോളി എലിമെന്ററി സ്കൂളുകളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. തുടർന്ന് തലശ്ശേരിയിലെ ഗവൺമെന്റ് ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ പഠനം നടത്തി.
ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി മദ്രാസിലേക്ക് പോയ അദ്ദേഹം പച്ചയ്യപ്പാസ് കോളേജിലും പിന്നീട് മദ്രാസ് ലോ കോളേജിലും പഠിച്ച് ബി.എ., ബി.എൽ. ബിരുദങ്ങൾ നേടി. വിദ്യാർത്ഥിജീവിതത്തിൽ തന്നെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തോടും സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളോടും താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് നിയമരംഗത്തും പൊതുപ്രവർത്തനരംഗത്തും ശ്രദ്ധേയ വ്യക്തിത്വമായി വളർന്നു.
പി. കുഞ്ഞിരാമന്റെ ജീവിതത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായി സ്വാധീനിച്ച ആശയധാരകൾ ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെയും മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെയും ദർശനങ്ങളായിരുന്നു.
“ഒരു ജാതി, ഒരു മതം, ഒരു ദൈവം മനുഷ്യന്” എന്ന ഗുരുദേവ സന്ദേശം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ആത്മാവായി മാറി. ജാതിവ്യവസ്ഥയും സാമൂഹിക അസമത്വവും മനുഷ്യാന്തസ്സിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന നിലപാട് അദ്ദേഹം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു.
അതോടൊപ്പം ഗാന്ധിജിയുടെ അഹിംസ, സത്യാഗ്രഹം, ജനസേവനം, സ്വദേശി, ഗ്രാമവികസനം എന്നീ ആശയങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മാർഗദർശകമായി. അദ്ദേഹം തികഞ്ഞ ഗാന്ധിയനും അടിയുറച്ച ശ്രീനാരായണീയ ചിന്തകനുമായിരുന്നു.
നിയമപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം 1925 മുതൽ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് തിരുവിതാംകൂർ ഹൈക്കോടതിയിലും അദ്ദേഹം പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനായി അറിയപ്പെട്ടു.
നിയമജ്ഞനെന്ന നിലയിൽ നേടിയ പരിചയവും നീതിബോധവും ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ശക്തിപകർന്നു. നിയമത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തിലും പൗരാവകാശങ്ങളിലും സാമൂഹിക നീതിയിലും അദ്ദേഹം അചഞ്ചല വിശ്വാസം പുലർത്തി.
സ്വാതന്ത്ര്യസമര പോരാളി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്ന പി. കുഞ്ഞിരാമൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തു.
1942-ലെ ദേശീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹം തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി വ്യക്തിപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും സൗകര്യങ്ങളും ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു അത്.
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം വാർഷിക വേളയിൽ രാഷ്ട്രം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചത് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിനും രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിനും നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ അംഗീകാരമായിരുന്നു.
1931 മുതൽ 1942 വരെ തലശ്ശേരി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഭരണരംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയ നേതൃത്വം നൽകി.
1932-ൽ അദ്ദേഹം കോട്ടയം താലൂക്ക് ബോർഡംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1941 മുതൽ 1945 വരെ കോട്ടയം താലൂക്ക് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചു.
ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്ന കോട്ടയം താലൂക്ക് ഇന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂറിലെ കോട്ടയം ജില്ലയല്ല. ബ്രിട്ടീഷ് മലബാർ ജില്ലയിലെ കോട്ടയം-മലബാർ താലൂക്കിനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. തലശ്ശേരി ആസ്ഥാനമായിരുന്ന ഈ താലൂക്ക് ഇന്നത്തെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പ്രധാന പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. അതിനാൽ പി. കുഞ്ഞിരാമന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഉത്തര മലബാറും തലശ്ശേരിയും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു.
1938 മുതൽ 1942 വരെ തലശ്ശേരി മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം പൊതുജനാരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, നഗരവികസനം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധേയ സംഭാവനകൾ നൽകി.
1947 മുതൽ 1949 വരെ വീണ്ടും തലശ്ശേരി മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ജനാധിപത്യ ഭരണസംവിധാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.
തൊഴിലാളി-സംഘടനാ രംഗത്തെ നേതൃത്വം
ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നിലകൊണ്ട നേതാവായിരുന്നു പി. കുഞ്ഞിരാമൻ.
തലശ്ശേരി പ്രോസസ് സർവേഴ്സ് യൂണിയന്റെ പ്രസിഡന്റായും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ എക്സ്ട്രാ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റൽ പോസ്റ്റൽ ഓഫീസേഴ്സ് യൂണിയന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം തൊഴിലാളികളുടെയും ജീവനക്കാരുടെയും ക്ഷേമത്തിനും അവകാശസംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തി.
രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കപ്പുറം സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക മേഖലയിലും അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു.
വിക്ടോറിയ മെമ്മോറിയൽ ലൈബ്രറിയുടെ ഡയറക്ടറായി രണ്ട് തവണ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഗാന്ധി നാഷണൽ മെമ്മോറിയൽ സബ് കമ്മിറ്റി, എൽ. എസ്. പ്രഭു മെമ്മോറിയൽ ലൈബ്രറി, കോൺഗ്രസ് ഹൗസ് കമ്മിറ്റി എന്നിവയുടെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചു.
വായനശാല പ്രസ്ഥാനം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയ്ക്കായി അദ്ദേഹം നൽകിയ സേവനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അഭിഭാഷകനുമായിരുന്നതിന് പുറമെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായ സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായിരുന്നു.
“ചെറുകഥകൾ” എന്ന കൃതിയും “ചിന്താശകലങ്ങൾ” എന്ന കൃതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന സാഹിത്യസൃഷ്ടികളാണ്. സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങൾ, മനുഷ്യസ്നേഹം, ദേശീയബോധം, ധാർമ്മികചിന്തകൾ, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ ഈ കൃതികളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ അനുഭവവും ഒരു സാമൂഹിക ചിന്തകന്റെ മാനവിക കാഴ്ചപ്പാടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തുകളിൽ സമന്വയിച്ചിരിക്കുന്നു. സാഹിത്യത്തെ സമൂഹത്തെ ചിന്തിപ്പിക്കാനും നവീകരിക്കാനുമുള്ള ഉപാധിയായാണ് അദ്ദേഹം കണ്ടത്.
1946-ൽ രൂപീകൃതമായ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയിൽ മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 31.07.1946-ൽ അഡ്വ.പി. കുഞ്ഞിരാമൻ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ, ജവഹർലാൽ നെഹ്റു, സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ, മൗലാന അബുൾ കലാം ആസാദ്, കെ.എം. മുന്ഷി, അല്ലാടി കൃഷ്ണസ്വാമി അയ്യർ തുടങ്ങിയ ദേശീയ നേതാക്കൾക്കൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി രൂപപ്പെടുത്തിയ മഹത്തായ ദൗത്യത്തിൽ അദ്ദേഹം പങ്കാളിയായി.
സഭയിൽ നടന്ന സുപ്രധാന ചർച്ചകളിൽ അദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് തൊട്ടുകൂടായ്മ, സാമൂഹിക അസമത്വം, പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ, സാമൂഹിക നീതി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ സമത്വദർശനവും ഗാന്ധിയൻ മാനവികതയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നു.
1950 ജനുവരി 24-ന് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച ചരിത്രപുരുഷന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞിരാമൻ.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ ഭാവിക്ക് രൂപം നൽകിയ ആ മഹത്തായ രേഖയിൽ തന്റെ പേര് രേഖപ്പെടുത്തിയതിലൂടെ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രനിർമ്മാതാക്കളുടെ ശ്രേണിയിൽ സ്ഥാനം നേടി. 1950 ജനുവരി 26-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ഭരണഘടന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രമാണമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ശേഷം അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയുടെ താൽക്കാലിക പാർലമെന്റിൽ 28.01.1950 മുതൽ 4.03.1952 വരെ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ഗതാഗത സമിതി ഉൾപ്പെടെ വിവിധ പാർലമെന്ററി കമ്മിറ്റികളിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ജനങ്ങളുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെട്ടു. മലബാറിന്റെ വികസന പ്രശ്നങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ ഉന്നയിച്ച ആദ്യകാല ജനപ്രതിനിധികളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു.
ദേശീയ തലത്തിൽ മലബാറിന്റെ ശബ്ദമായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങളെ ദേശീയ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുവഹിച്ചു. തുടർന്ന് 1952-ൽനടന്ന ഒന്നാംലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശ്ശേരി മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്പാർലമെന്റിലേക്ക് മത്സരിച്ചെങ്കിലും കെ. എം പി.പി.സ്ഥാനാർത്ഥി എൻ ദാമോദനനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.ഒന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ1957-ൽതലശ്ശേരിനിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്വതന്ത്രൻ അഡ്വ.വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരോട് പരാജയപ്പെട്ടു.രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ 1960-ൽതലശ്ശേരി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്അഡ്വ വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരെ പരാജയപ്പെടുത്തി കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1961സെപ്റ്റംബർ 7 ലെ തലശ്ശേരി ഇലക്ഷൻ ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ വിധിയെ തുടർന്ന് അംഗത്വംനഷ്ടപ്പെട്ടു.
ശ്രീമതി ശാരദയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധർമ്മിണി. ദമ്പതികൾക്ക് ഒരു മകനും നാല് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു.
പൊതുജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ മൂല്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച അദ്ദേഹം രാജ്യസേവനവും കുടുംബബാധ്യതയും ഒരുപോലെ നിറവേറ്റിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെയും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ത്യാഗങ്ങൾക്ക് നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷികളായി നിലകൊണ്ടു.
അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞിരാമന്റെ ജീവിതം സാമൂഹിക നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിന്റെയും അപൂർവ സംഗമമാണ്.
അദ്ദേഹം ജീവിച്ച കാലഘട്ടം ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായകമായ ഒരു പരിവർത്തനഘട്ടമായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ വെല്ലുവിളികളെ നേരിട്ട് അഭിമുഖീകരിക്കുകയും സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്ത വ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
എന്നിരുന്നാലും, ഭരണഘടനയിൽ ഒപ്പുവെച്ച രാഷ്ട്രനിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒരാളായിട്ടും, സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയായിട്ടും, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായിട്ടും, സാഹിത്യകാരനായിട്ടും, ജനപ്രതിനിധിയായിട്ടും അദ്ദേഹം അർഹിക്കുന്നത്ര പൊതുസ്മരണയും അംഗീകാരവും നേടിയിട്ടില്ല എന്നത് ചരിത്രത്തിന്റെ വേദനാജനകമായ യാഥാർഥ്യമാണ്.
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ഓരോ പേജും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മഹത്വം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അതിൽ ഒപ്പുവെച്ച മലബാറിന്റെ മഹനീയ പുത്രനായ അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞിരാമനെയും നമ്മൾ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാമൂഹിക നീതി, ജനാധിപത്യം എന്നിവ വെറും ആശയങ്ങളല്ല, ജീവിതംകൊണ്ട് തെളിയിച്ച മൂല്യങ്ങളാണെന്ന് അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്നു.
ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ ഏതാനും വരികളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോയിട്ടുണ്ടാകാം. എന്നാൽ അദ്ദേഹം പ്രതിനിധാനം ചെയ്ത മൂല്യങ്ങളും രാഷ്ട്രത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകളും ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോകുന്നവയല്ല. രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിനായി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ഇത്തരത്തിലുള്ള മഹാന്മാരെ സ്മരിക്കുക എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയെ ആദരിക്കുക മാത്രമല്ല; നമ്മുടെ ജനാധിപത്യ പാരമ്പര്യത്തോടും സ്വാതന്ത്ര്യസമര പൈതൃകത്തോടും ഉള്ള കടപ്പാട് നിറവേറ്റലുമാണ്.
ചരിത്രത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ താളുകളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും ജനമനസ്സുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക എന്നത് കേരളസമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം അതിന്റെ ശില്പികളിലൊരാളായ അഡ്വ. പി. കുഞ്ഞിരാമന്റെ പേരും ആദരവോടെയും അഭിമാനത്തോടെയും സ്മരിക്കപ്പെടും.
മലബാറിന്റെ ഈ മഹത്തായ പുത്രൻ വരും തലമുറകൾക്ക് എന്നും പ്രചോദനമായിരിക്കും ഇന്ത്യൻഭരണഘടനയിൽ സ്വന്തം ഒപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടും ചരിത്രത്തിൻ്റെ നിശബ്ദതയിൽ മറഞ്ഞു പോയ മലബാറിന്റെ മഹാനായ രാഷ്ട്ര നിർമ്മാതാവ് അഡ്വ. പി കുഞ്ഞിരാമന് ആദരപൂർവ്വം .