സാമൂഹിക നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും വനിതാ രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റത്തിന്റെയും ചരിത്രജീവിതം
കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ തന്റേതായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച പ്രമുഖ വനിതാ നേതാവാണ് അഡ്വ. ദേവകി ഗോപിദാസ്. നിയമം, രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹിക സേവനം, നവോത്ഥാന പ്രവർത്തനം എന്നിവയിൽ ഒരുപോലെ സജീവമായിരുന്ന അവർ കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല വനിതാ ജനപ്രതിനിധികളിൽ ഒരാളും ദേശീയതലത്തിൽ അംഗീകാരം നേടിയ പൊതുപ്രവർത്തകയുമായിരുന്നു.
ജനനവും വിദ്യാഭ്യാസവും
കൊല്ലവർഷം 1092 വൃശ്ചികം 19-ന് (1918) കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കാരാപ്പുഴയിൽ കള്ളിക്കാട്ടുപറമ്പിൽ നാരായണി അമ്മയുടെയും നാരായണപ്പണിക്കരുടെയും മകളായാണ് ദേവകി ജനിച്ചത്. ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളോടും ആഴത്തിലുള്ള താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച അവർ നവോത്ഥാന ചിന്താഗതിയുള്ള കുടുംബാന്തരീക്ഷത്തിലാണ് വളർന്നത്.
പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കാരാപ്പുഴ പ്രൈമറി സ്കൂളിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് കോട്ടയം സെന്റ് ആൻറണീസ് ഹൈസ്കൂളിൽ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. 1939-ൽ തിരുവനന്തപുരം വിമൻസ് കോളേജിൽ (ഇന്നത്തെ ഗവൺമെന്റ് വിമൻസ് കോളേജ്) നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് 1942-ൽ കൽക്കട്ടാ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബി.എൽ. ബിരുദവും നേടി.
ഔദ്യോഗിക ജീവിതവും നിയമരംഗ പ്രവേശനവും
1942 മുതൽ നാലു വർഷക്കാലം കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ കീഴിലുള്ള വിവിധ വകുപ്പുകളിൽ അവർ ഉദ്യോഗം വഹിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടം അവരുടെ ഭരണപരിചയവും സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടും വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായി.
1946-ൽ കേന്ദ്രസേവനത്തിൽ നിന്ന് രാജിവച്ച് കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. 1947-ൽ തിരുവിതാംകൂർ ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകയായി പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ചു. കോട്ടയം, ആലപ്പുഴ തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലെ കോടതികളിലും അവർ അഭിഭാഷകയായി പ്രവർത്തിച്ചു.
അതോടൊപ്പം കോട്ടയം ശ്രീനാരായണ വനിതാ സമാജത്തിന്റെയും വനിതാ സദനത്തിന്റെയും സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാളായി അവർ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സ്വയംപര്യാപ്തത, സാമൂഹിക ഉന്നമനം എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കി ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ നിരവധി വനിതകൾക്ക് പ്രചോദനമായി.
രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനവും നിയമസഭാ പ്രവർത്തനവും
1948-ൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കോട്ടയം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തിരുവിതാംകൂർ നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ നിയമസഭയിൽ വനിതാ അംഗങ്ങൾ വെറും മൂന്ന് പേർ മാത്രമായിരുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയായ “തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഝാൻസി റാണി” എന്നറിയപ്പെടുന്ന അക്കാമ്മ ചെറിയാൻ, ദേശീയ നേതാവായ ആനി മസ്ക്രീൻ, അഡ്വ. ദേവകി ഗോപിദാസ് എന്നിവർ ചേർന്ന് ആ കാലഘട്ടത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യം ചരിത്രപരമാക്കി.
1949 മുതൽ 1952 വരെ തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാംഗമായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചു.
സാമൂഹിക നവോത്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ
1948 മുതൽ 1951 വരെ എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗത്തിന്റെ ഡയറക്ടറും കൗൺസിലറുമായിരുന്ന അവർ ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവന്റെ സമത്വദർശനം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
കേരള ഗാന്ധി കെ. കേളപ്പജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപം കൊണ്ട കേരള ഗാന്ധി സ്മാരക നിധിയുടെ പ്രഥമ ഭരണസമിതി അംഗമായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചു.
ദേശീയ-അന്തർദേശീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
1957-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ജനറൽ അസംബ്ലിയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പങ്കെടുത്തത് അവരുടെ ദേശീയ അംഗീകാരത്തിന്റെ തെളിവായിരുന്നു.
1962 മുതൽ 1968 വരെ രാജ്യസഭാംഗമായി പ്രവർത്തിച്ച അവർ പാർലമെന്റിലെ പ്രധാന ധനപരിശോധനാ സമിതിയായ പബ്ലിക് അക്കൗണ്ട്സ് കമ്മിറ്റിയിലും അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
അതോടൊപ്പം കേന്ദ്രതലത്തിൽ സാമൂഹിക ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സെൻട്രൽ സോഷ്യൽ വെൽഫെയർ ബോർഡിലും, രാജ്യത്തിന്റെ കലാ-സാംസ്കാരിക അംഗീകാരങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്ന നാഷണൽ ഫിലിം അവാർഡ് കമ്മറ്റിയിലും അവർ അംഗമായിരുന്നു.
1971-ൽ ഭാഷാ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷൻ അംഗമായി ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അവരെ നിയമിച്ചു.
1967-ആഗസ്റ്റ് 20-ാം തീയതി ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവന്റെ 113-ാം ജന്മദിനമായ ചതയം നാളിൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ഗുരുദേവന്റെ ചിത്രമുള്ള തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി. ഈ ചരിത്രനിർണ്ണായക തീരുമാനത്തിനായി കേരളത്തിലെ എംപിമാർ പാർട്ടി ഭേദമില്ലാതെ ശക്തമായി ശബ്ദമുയർത്തിയിരുന്നു. ഈ ശ്രമങ്ങളിൽ ദേവകി ഗോപിദാസ് സജീവ പങ്കുവഹിച്ചു.
ഡൽഹിയിലെ വിദൽഭായ് പട്ടേൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീമതി ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്റ്റാമ്പ് ഔപചാരികമായി പുറത്തിറക്കി. കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി ഇന്ദ്രകുമാർ ഗുജ്റാൽ ആദ്യ സ്റ്റാമ്പ് ഏറ്റുവാങ്ങി കൃതജ്ഞത രേഖപ്പെടുത്തി.
ചടങ്ങിൽ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി കെ. കാമരാജ്, ആർ. അച്യുതൻ MP,സ്വാമി ഭാസ്കരാനന്ദജി, വീരേന്ദ്ര അഗർവാൾ, പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കോയ എം.പി., ബി.കെ. ഗെയ്ക്ക്വാഡ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പ്രസംഗിച്ചു.
ഈ മഹത്തായ ചടങ്ങിൽ, കേരളത്തിന്റെ അഭിമാനമായി ഗുരുദേവ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കിയതിന് പ്രധാനമന്ത്രിയോടുള്ള കൃതജ്ഞത ഔപചാരികമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത് അഡ്വ. ദേവകി ഗോപിദാസായിരുന്നു. ഈ പ്രസംഗം ചടങ്ങിന്റെ ചരിത്രമുഹൂർത്തമായി മാറി.
കുടുംബജീവിതം
കൽക്കട്ടാ പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലഗ്രാഫ് വകുപ്പിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായും പിന്നീട് പ്രമുഖ വ്യവസായിയായും പ്രശസ്തനായിരുന്ന ശ്രീ എ. ഗോപിദാസായിരുന്നു അവരുടെ ഭർത്താവ്. അഞ്ച് മക്കളുടെ മാതാവായിരുന്ന അവർ കുടുംബജീവിതവും പൊതുപ്രവർത്തനവും സമന്വയിപ്പിച്ച് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. ഭർത്താവിന്റെ പിന്തുണ അവരുടെ പൊതുപ്രവർത്തന ജീവിതത്തിന് ശക്തി നൽകി.
അകാലവിയോഗം
1973 മെയ് 31-ന് ഭാഷാ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷന്റെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ഡൽഹിയിലേക്ക് യാത്രതിരിക്കവേ ഉണ്ടായ വിമാനാപകടത്തിലാണ് അഡ്വ. ദേവകി ഗോപിദാസിന്റെ ജീവിതം ദാരുണമായി അവസാനിച്ചത്. രാജ്യസേവനത്തിനിടെയുണ്ടായ ഈ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗം കേരളത്തിനും രാജ്യത്തിനും വലിയ നഷ്ടമായി.
പാരമ്പര്യവും ഓർമ്മയും
അഡ്വ. ദേവകി ഗോപിദാസ് ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നു—ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്, വനിതാ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ ശക്തമായ ശബ്ദം, ജനസേവനത്തിന്റെ പ്രതീകം.
അവരുടെ ജീവിതം വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം, രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹിക സേവനം, നവോത്ഥാന പ്രവർത്തനം എന്നിവയുടെ സമന്വയമായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ അവരുടെ പേര് എന്നും ആദരപൂർവ്വം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ജനസേവനത്തെ ജീവിതധർമ്മമാക്കിയ ആ മഹതിയുടെ പുണ്യസ്മരണയ്ക്ക് മുമ്പിൽ ആദരപൂർവ്വം പ്രണാമം. മക്കൾ ഡോ.പുഷ്പലത കൃഷ്ണൻകുട്ടി (റിട്ട:കേരള ഹെൽത്ത് സർവീസ്)എ.ജി. ഗോകുൽദാസ് (എഞ്ചിനീയർ), ഡോ.പ്രിയദർശനി ശശിധരൻ (റിട്ട:കേരള ഹെൽത്ത് സർവീസ് ), ഡോ.മൻമോഹൻദാസ് (സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക)ഡോ.വിജയമോഹനദാസ് (Late) ( റിട്ട:കേരളഹെൽത്ത്സർവീസ് )